این نوشته حدوداً ۳ دقیقه زمان میبرد.
نکات کلیدی
- منشأ قهوه به منطقه کِفایا در اتیوپی بازمیگردد.
- افسانهها کشف اثرات نشاطآور قهوه را به چوپانی اتیوپیایی نسبت میدهند.
- مصرف قهوه در قرن پانزدهم در صومعههای صوفیان یمن مستند شده است.
- نام “قهوه” احتمالاً از واژه عربی به معنای شراب گرفته شده است.
- ونیز در سال ۱۶۴۵ اولین شهر اروپایی بود که قهوه خانه داشت.
تاریخچه قهوه
ریشه قهوه در جهان
واقعاً، داستان قهوه به قرنها پیش و درختچههای بومی منطقه کِفایا در شرق آفریقا، یعنی همین اتیوپی خودمان، برمیگردد. راستش را بخواهید، چطور انسانها برای اولین بار متوجه خواص انرژیبخش دانههای این گیاه شدند، هنوز هم یک راز شیرین است. آشنایی با نکات کلیدی درباره تاریخچه قهوه میتواند کمک کند تا درک بهتری از مسیر طولانی این نوشیدنی داشته باشیم. اما افسانهای که دهان به دهان میچرخد، کشف این نوشیدنی پرطرفدار را به چوپانی به نام کلدی نسبت میدهد؛ گفته میشود او متوجه شده بود بزهایش بعد از خوردن دانهها، پرانرژیتر از همیشه میشوند.
کلدی خودش هم دل به دریا زد و دانهها را امتحان کرد و راستش را بخواهید، از اثرات نیروبخش آن شوکه شد! او این دانهها را نزد راهبی برد، اما راهب آنها را نامناسب دانسته و در آتش انداخت. اما تصور کنید، عطر دلانگیز دانههایی که در حال برشته شدن بودند، توجه بقیه را جلب کرد و حاصل دم کردنشان، اولین فنجان قهوه را پدید آورد. در کنار افسانههای مربوط به کشف قهوه، روشهای رست و فرآیندهای مربوط به آن نقش مهمی در طعم نهایی قهوه ایفا میکنند. چه صحنه جالبی! شاید شما هم فکر کنید اگر آن راهب دانهها را دور نمیریخت، این داستان جور دیگری روایت میشد.
به هر حال، هرچند چگونگی دقیق کشف قهوه به روشنی مشخص نیست، اما این فرضیه قوت دارد که کافئین به عنوان مادهای طبیعی برای دفع حشرات در گیاه عمل میکرده و تأثیرات آن بر موجودات زنده، بعدها مورد توجه و استفاده قرار گرفته است. به عقیده من، اینکه طبیعت چطور این همه شگفتی را در دل گیاهان پنهان کرده، واقعاً دیدنی است. به هر حال، مردمان بومی اتیوپی اولین کسانی بودند که به ویژگیهای این میوه جادویی پی بردند. شناخت دقیقتر انواع دانههای قهوه و نحوه خرید آنها میتواند تجربه لذتبخشتری هنگام تهیه این نوشیدنی به ارمغان آورد. ☕
- منشأ قهوه در اتیوپی
- افسانه کشف قهوه توسط کلدی
- نقش احتمالی کافئین به عنوان حشره کش
- اولین مصرف کنندگان بومی
سفر قهوه به اروپا
در واقع، اولین مستندات قابل اتکا از مصرف قهوه به شکلی که ما امروزه میشناسیم، به قرن پانزدهم میلادی و مراکز مذهبی صوفیان در یمن بازمیگردد. اعراب که از قبل نیز دانههای قهوه را میجویدند و نوشیدنیهای گوناگونی از آن تهیه میکردند، این دانه را “قهوه” نامیدند؛ واژهای که احتمالاً از ریشه عربی به معنای “شراب” گرفته شده بود. این مایع دلپذیر، به تدریج راهش را به شهرهای مکه و مدینه گشود و مورد استقبال قرار گرفت. فکرش را بکنید، در آن زمان، این نوشیدنی چقدر میتوانست در جلسات و دورهمیهایشان خاص باشد.
از سرزمینهای خاورمیانه و شمال آفریقا، قهوه به امپراتوری عثمانی راه یافت و سپس از آنجا به قاره اروپا سفر کرد. با شناخت بهتر فرآیندهای کشت و برداشت قهوه، میتوانیم اهمیت گسترش آن توسط هلندیها را بهتر درک کنیم. بازرگانان و گردشگران اروپایی که در قسطنطنیه با این نوشیدنی آشنا شده بودند، آن را با خود به کشورهایشان بردند. شهر ونیز، به واسطه روابط تجاری پررنگ و رفت و آمد زیادش، اولین مقر اروپایی بود که در سال ۱۶۴۵ مراکز عرضه قهوه را دایر نمود؛ جایی که مردم برای اولین بار طعم این نوشیدنی عجیب را میچشیدند.
البته، انتشار قهوه در اروپا با چالشهایی هم همراه بود؛ برخی آن را نوشیدنی “اهریمنی” قلمداد میکردند و شاید تصور میکردند مثل چای در عصر قاجار، ابتدا با مخالفتهایی روبرو شود. اما سرانجام، با تأیید پاپ، قهوه به جزئی جداییناپذیر از فرهنگ اروپایی بدل گردید. هلندیها هم اولین کسانی بودند که توانستند با موفقیت دانههای قهوه را قاچاق کرده و در مستعمرات خویش به کشت آن بپردازند و بدین ترتیب، قهوه سفر شگفتانگیز خود را در سراسر جهان آغاز کرد. 🗺️
- مصرف قهوه در صومعه های یمن
- گسترش قهوه از خاورمیانه به اروپا
- اولین قهوه خانه ها در ونیز
- نقش هلندی ها در کشت قهوه
- تأیید قهوه توسط کلیسا
پرسشهای پرتکرار
منشاء اولیه قهوه در کجاست؟
منشاء اولیه قهوه منطقه کِفایا در شرق آفریقا، واقع در کشور اتیوپی امروزی است. درست جایی که افسانهها آغاز میشوند.
چه کسی قهوه را به اروپا آورد؟
تجار و مسافران اروپایی پس از آشنایی با این نوشیدنی گرم و دلپذیر در قسطنطنیه، آن را به کشورهای خود در اروپا منتقل کردند؛ انگار سوغاتی خوشعطر میآوردند.
کدام کشور اروپایی اولین قهوه خانهها را تأسیس کرد؟
ونیز، به دلیل روابط تجاری گستردهاش، اولین شهر اروپایی بود که در سال ۱۶۴۵ قهوه خانهها را راهاندازی کرد. شاید اولین طعمهای تلخ و شیرین قهوه در همین شهر تجربه شده باشد.
